Psychoanalityczna proza skandynawska


Narracja pełna drżenia i niepokoju

Seria Dzieł Pisarzy Skandynawskich to ambitne przedsięwzięcie Wydawnictwa Poznańskiego, nawiązujące bezpośrednio do publikowanego lata temu cyklu. I wtedy, i teraz, Seria Skandynawska przybliża polskiemu czytelnikowi prozę z północy Europy, zarówno współczesną, jak i klasykę literatury nordyckiej. “Poparzone dziecko” (https://www.taniaksiazka.pl/poparzone-dziecko-dagerman-stig-p-1391312.html) to książka Stiga Dagermana, która wyszła pierwszy raz w druku w 1949 roku i od razu podzieliła krytyków oraz czytelników na dwa obozy. Jedni zarzucali jej nadmierną psychoanalizę, drudzy widzieli w niej wizjonerski i nader odważny wątek miłosny.

Powieść rozgrywa się na przestrzeni roku w Sztokholmie i jego okolicach. Punktem wyjścia dla opowieści jest pogrzeb matki głównego bohatera – Bengta. Młody student nie może pogodzić się ze stratą bliskiej osoby i popada w rozpacz. Wydarzenie okaże się wyłącznie preludium do jego dramatu osobistego. Młodzieniec bardzo szybko odkrywa, że jego ojciec ma romans z dużo młodszą kobietą. Domyśla się, że matka musiała o tym wiedzieć. Jego wizja rodziny, jakże naiwna, legnie natychmiast w gruzach. Mało tego, obudzi w Bengcie demony, których posiadania się nie domyślał.

Plan odzyskania kontroli nad sytuacją

Pierwsze, o czym bohater myśli, to to, że romans ojca z pewnością doprowadził matkę do śmierci. Kochaną, zawsze czułą i gotową do poświęceń istotę. Postanawia zemścić się na ojcu za wszystkie zła tego świata. Potem zmienia plan i decyduje się, że swoją agresję i rozpacz skieruje właśnie na kobietę, która jest źródłem całego zła w jego rodzinie. Plan, chociaż dobry w swym zarysie, wychodzi trochę nieopatrznie na jego niekorzyść. Bengt wikła się w romans z kobietą i bardzo szybko odbije się to na nim, jego psychice i przede wszystkim kondycji jego relacji rodzinnych.

Powieść pokazuje sukcesywny rozpad rodziny, zależny od stopnia zaangażowania syna i ojca w relację z jedną kobietą. Na uwagę zasługuje niekonwencjonalny i często niepokojący czytelnika sposób narracji. Listy, pisane od autora do autora, które obserwujemy podczas lektury z pewnością mogą wzmagać czytelniczą gorączkę. Bohaterowie trafiają do labiryntu wewnętrznych rozterek, które cały czas przetykane są obsesyjnymi myślami, żądzą zemsty i sennymi koszmarami. Przy takim natężeniu emocji, wgryzających się w podświadomość, często sprzecznych, nie jest trudno o tragedię. Ta się wydarzy, rzucając się cieniem na każdym, kto będzie temu winny. A będą winni absolutnie wszyscy, bez wyjątku.

Winobranie zdjęcie utworzone przez freepik - pl.freepik.com